W I połowie XIX wieku
zostały sformułowane postulaty pierwszej naukowej teorii
atomistyczno-cząsteczkowej , opisującej skład i budowę
materii. Przedstawił je w ogólnych zarysach chemik angielski
John Dalton (1766-1844). Chemię na tym etapie rozwoju nauki
można by zdefiniować jako naukę o atomach i cząsteczkach.
Podstawowymi problemami, z którymi borykała się chemia I
połowy XIX wieku były :
Drugi ze wskazanych problemów mógł zostać rozwiązany dopiero z chwilą znalezienia rzeczywistych mas cząsteczkowych związków chemicznych . Na drodze rozwiązania tych problemów leżało jednak dużo trudności. Do 1860 roku dziedzina wzorów chemicznych była nieuporządkowana. Znanych było na przykład 16 różnych wzorów kwasu octowego. Organizatorami Kongresu Chemików w Karlsruhe byli profesorowie: Friederich August Kekule z Gandawy, Carl Weltzien z Karlsruhe i Charles Adolf Wurtz . W Kongresie uczestniczyło około 140 chemików z całego świata.
A oto nazwiska niektórych uczestników Kongresu:
Dumas Jean Baptiste
Andre (1800-1884)
Chemik francuski. Odkrył wiele nowych związków organicznych.
Opracował metody oznaczania azotu i oznaczania gęstości par .
Wurtz Charles Adolf
(1817-1884)
Chemik francuski. Odkrył aminy, glikole, aldole, kwasy
hydroksykarboksylowe, amidy kwasowe. Wynalazł metodę syntezy
węglowodorów .
Cannizzaro Stanislao
(1826-1910)
Chemik włoski. Odkrył alkohol benzylowy. Wykazał słuszność
hipotezy Avogadra( 1860).
Meyer Lothar (1830
-1895)
Chemik niemiecki. Badacz zależności własności pierwiastków
od ich mas atomowych.
Cooke Josiah Parsons (
1827-1894)
Chemik amerykański. W 1854 r. podjął się próby
uporządkowania znanych pierwiastków chemicznych w sześć grup
według wzrastających ciężarów atomowych. Dla każdej z grup
określił arytmetyczne zależności między ciężarami
atomowymi pierwiastków . Opracowaną klasyfikację pierwiastków
przedstawił uczestnikom Kongresu .
Kekule Friederich von
Stradonitz August (1829-1896)
Chemik niemiecki. Stwierdził szczególną zdolność atomów
węgla do wzajemnego łączenia się (łańcuchy
węglowe).Ogłosił teorię budowy cząsteczki benzenu jako
pierścienia sześcioczłonowego, co przyczyniło się do
szybkiego rozwoju chemii związków aromatycznych (1866).
Mendelejew Dmitrij I.
(1834-1907)
Znakomity chemik rosyjski. Wsławił się ustaleniem w 1869 r.
zależności między własnościami pierwiastków chemicznych a
ich ciężarami atomowymi. Zależność tę ujął w postać
układu okresowego. Przewidział odkrycie szeregu pierwiastków
chemicznych , między innymi : galu, skandu germanu i polonu.
William Prout
(1785-1850)
Chemik angielski. Ogłosił następującą hipotezę: "
Atomy wszystkich pierwiastków są zbudowane z atomów
wodoru". Ciężar atomowy wodoru uważano wówczas za
wzorcowy, przyjmując, że ma on dokładnie wartość równą 1.
Wielu chemików tamtego okresu
podejmowało pod wpływem hipotezy Prouta próby klasyfikacji
pierwiastków na podstawie ich ciężarow atomowych w celu
odkrycia zależności arytmetycznych zmian ciężarów atomowych
. Pierwszej próby określenia zależności arytmetycznej między
cieżarami atomowymi pierwiastków o podobnych wlaściwościach
podjął się w 1817 r. Johann Wolfgang Doebereiner ( 1780-1849)
, profesor chemii w Jenie ( triady Doebereinera).
Innymi chemikami
interesującymi się powyższą problematyką byli :
Duże wrażenie, szczególnie na młodych uczestnikach Kongresu Chemików w Karlsruhe , wywarł wykład Cannizzaro. W 1889 r. Dmitrij Mendelejew pisał "...Cel Kongresu został osiągnięty, ponieważ nie minęło kilka lat, jak idee Cannizzaro okazały się jedynymi, mogącymi wytrzymać krytykę i tymi, które dały pojęcie o atomach jako namniejszej ilości pierwiastków, wchodzących w cząsteczki ich związków "." Tylko takie rzeczywiste ... masy atomowe mogły podlegać uogólnieniu " [1, s. 211 ].
Literatura:
D.I. Miendielejew : Pieriodiczeskij zakon. Osnownyje statji.
" Kłasiki nauki " , AN SSSR, Moskwa 1958.
Zdaniem Dmitrija Mendelejewa tylko dzięki takim chemikom , jak Gerhardt Ch., Laurent A. i Cannizzarro S., chemii udało się wyjść na prostą drogę stopniowego zastosowania teorii atomistyczno-cząsteczkowej.
Oto krótkie charakterystyki sylwetek Gerhardta i Laurenta:
Gerhardt Charles
Frederic(1816-1856)
Chemik francuski. Dokonał zbliżonej do obecnej klasyfikacji
związków organicznych opartej na szeregu wspólnych ich
własności. Odkrył bezwodniki kwasów organicznych.
Laurent Auguste
(1807-1853)
Chemik francuski. Zbadał naftalen i jego pochodne. Wydzielił
fenol ze smoły węglowej oraz kwas ftalowy z naftalenu .